Vaccinaties tegen infectieziekten in het buitenland

In het buitenland kun je in aanraking komen met ziekten die in Nederland zelden of niet voorkomen. Daarnaast zijn er slechtere hygiënische omstandigheden en heb je op reis een ander voedingspatroon. Bovendien kan je in contact komen met de plaatselijke bevolking die bepaalde ziekten bij zich kunnen dragen. Toeristen uit het westen hebben in dergelijke situaties geen of onvoldoende immuniteit tegen deze ziekten. Door middel van vaccinaties, oftewel inentingen, is het mogelijk om deze afweer op te bouwen. Hierdoor worden we tegen een groot aantal ziekten beschermd.

Zijn vaccinaties verplicht?
Over het algemeen zijn de meeste vaccinaties niet verplicht, maar worden wel aanbevolen. Reizigers krijgen adviezen die gebaseerd zijn op de landelijke richtlijnen van het LCR (Landelijk Coördinatiecentrum Reizigeradvisering). Deze adviezen zijn afhankelijk van de bestemming, persoonlijke gezondheid en reis- en verblijfsomstandigheden. De adviezen kunnen tussentijds snel veranderen, omdat de omstandigheden in de wereld ook snel kunnen veranderen. Malaria kan bijvoorbeeld in sommige gebieden onverwachts opduiken, waardoor men het reisadvies moet aanpassen.

Vaccinatie

In Nederland zijn de meeste mensen als kind gevaccineerd volgens het rijksvaccinatieprogramma. Dat wil niet zeggen dat deze vaccins nog werkzaam zijn. De DTP-vaccinatie is bijvoorbeeld op kinderleeftijd gegeven aan iedereen die na 1950 geboren is, maar een herhalingsvaccinatie wordt elke 10 jaar aanbevolen.

Bestemmingen
Zoals veel mensen denken, zijn inentingen voor besmettelijke ziekten niet alleen nodig wanneer je op vakantie gaat naar een exotische bestemming. Ook in landen rond de Middellandse Zee kunnen besmettelijke geelzucht of difterie de vakantiepret verstoren. Overal waar de hygiëne en de sanitaire voorzieningen te wensen over laten, kan Hepatitis A voorkomen. Zoals bijvoorbeeld in Egypte, Tunesië, Jordanië, Turkije, Kroatië, Bulgarije, Roemenie en Rusland.

Ziekten en vaccinaties
Welke vaccins je nodigt hebt is afhankelijk van je reisdoel, eerdere vaccinaties en medische voorgeschiedenis.

Bij een korte reis (afhankelijk van de reisbestemming) zonder bijzondere omstandigheden worden de volgende vaccinaties aanbevolen:
• DTP
• Hepatitis A
• Gele koorts
• Buiktyfus

Bij reizen langer dan 6 tot 12 weken of een reis waar bijzondere omstandigheden voorkomen:
• Hepatitis B
• Tuberculose
• Meningitis
• Rabiës
• Japanse encefalitis
• Tekenencefalitis

Malaria

Een beet van de malariamug kan ernstige gevolgen hebben.

Malaria is een ziekte die wordt veroorzaakt door parasieten in het bloed en komt vaak voor in tropische landen. Besmetting vindt plaats door de beet van de malariamug, welke ’s avonds en ’s nachts steekt. Er zijn verschillende vormen van malaria. De gevaarlijkste vorm is tropische malaria, die bij reizigers als gevolg van complicaties binnen enkele dagen dodelijk kan aflopen. Behandeling is alleen mogelijk in een vroeg stadium. De andere vormen van malaria zijn goedaardiger: de verschijnselen zijn hetzelfde, maar er treden geen ernstige complicaties op.

Ondanks intensief onderzoek in laboratoria over de hele wereld is er nog steeds geen effectief vaccin. Het blijkt moeilijker te zijn om een vaccin tegen malaria te ontwikkelen dan aanvankelijk werd gedacht. Wel kun je jezelf beschermen door antimalariamiddelen te slikken tegen de muggenbeten. De infectieziekte komt vooral voor in warme landen. De maatregelen tegen deze ziekte hangen sterk af van de reisbestemming, het jaargetijde en eventuele gezondheidsproblemen.

Dengue
Preventief beschermen is altijd aan te raden, maar helaas is dat niet voor alle ziekten mogelijk. Dengue is één van de ziekten waar nog geen vaccin voor beschikbaar is. Het is een virusinfectie die wordt overgedragen door een mug en komt in alle tropische gebieden voor. Er bestaan twee vormen van infectie, waarvan één ernstig tot dodelijk.

In tegenstelling tot de malariamug, steekt de dengue-mug vooral overdag. Vermijd daarom plaatsen met stilstaand water (hier broeden de dengue-muggen), draag bedekkende kleding en gebruik het insectwerende middel DEET.

Advies en inentingen
Uiteraard kun je voor advies over de verschillende vaccinaties altijd naar je huisarts gaan. Onder andere de GGD en de Travel Health Clinic geven de inentingen. Ook helpen zij reizigers bij een goede voorbereiding van de buitenlandse vakantie of reis. Zij weten van elk gebied precies wat de risico’s zijn en welke voorzorgsmaatregelen er genomen moeten worden. Op deze manier kunnen zij iedereen een persoonlijk advies geven over de juiste vaccinaties, algemene hygiënische maatregels, voeding en wat te doen bij diaree.

Er zijn ook reisverzekeraars die advies geven, zoals Mondial Assistance. Wanneer je een Globetrotter Reisverzekering, Doorlopende Reisverzekering of Doorlopende Zakenreisverzekering hebt afgesloten en je reisplan is bekend dan kun je gratis gebruik maken van Mondial Assistance Inentingsadvies. Dit kan zowel online als telefonisch.

Kosten
De prijsverschillen van vaccinaties tussen 52 GGD’s, ziekenhuizen en overige instanties zijn erg groot. Zo betaal je bij de GGD Den Haag € 35,- voor een vaccinatie tegen Hepatites A en bij KLM Travel Clinic € 54,50. Maar ook tussen de GGD’s onderling zien we verschillen. Bij de GGD Limburg-Noord betaal je voor een DTP-vaccinatie € 22,13, terwijl je bij de GGD Hollands Midden € 14,- betaalt voor dezelfde prik. Deze verschillen kunnen ontstaan door het inkoopbeleid van de GGD of andere instanties.

Vergoeding
Vaccinaties dien je voor je vakantie regelen en vallen dan ook onder de zorgverzekering. Zorgeverzekeraars vergoeden (deels) de vaccinaties indien je een aanvullende polis hiervoor hebt afgesloten.

Meer informatie:

• GGD
• Travel Clinic
• Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering